Yükseköğretim alanında önemli değişiklikler içeren 7592 sayılı Kanun, 30 Temmuz 2026 tarihinde kabul edildi ve 8 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle öğrencilerden akademisyenlere, vakıf üniversitelerinden devlet üniversitelerinin yurt dışındaki faaliyetlerine kadar yükseköğretimin birçok alanında yeni hükümler getirildi.
Üniversiteye geri dönüş için 4 aylık süre
Kanunun en fazla dikkat çeken maddelerinden biri, çeşitli nedenlerle üniversiteyle ilişiği kesilen öğrenciler için getirilen yeniden öğrenim hakkı oldu.
Düzenlemeye göre; hazırlık sınıfı dahil olmak üzere önlisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü eğitim gören öğrencilerden, kendi isteğiyle ilişiği kesilenler de dahil olmak üzere, belirli istisnalar dışında üniversiteyle ilişiği kesilenler yeniden öğrenime başlayabilecek.
Aynı hak, üniversiteyi kazanmasına rağmen kayıt yaptırmayan öğrencileri de kapsıyor.
Ancak bunun için önemli bir şart bulunuyor:
Öğrencilerin, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde, ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvurmaları gerekiyor.
Şartları sağlayan öğrenciler, 2026-2027 eğitim öğretim yılında yeniden öğrenim hayatına dönebilecek.
Herkes yararlanamayacak
Düzenleme geniş kapsamlı olsa da bütün öğrencileri kapsamıyor.
Terör suçları, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ve uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti gibi belirli ağır suçlardan mahkûm olanlar yeniden öğrenim hakkından yararlanamayacak.
Ayrıca sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler, kayıt sırasında sahte belge verenler ile kanunda belirtilen bazı fikrî mülkiyet suçları ve terör örgütleriyle bağlantı nedeniyle üniversiteden ilişiği kesilenler de kapsam dışında bırakıldı.
Üniversiteye dönenlere yatay geçiş imkAnı
Düzenlemenin dikkat çeken bir başka yönü ise yeniden üniversiteye dönen öğrencilerin yatay geçiş yapabilmesinin önünün açılması.
ÖSYS/YKS puanı bakımından kayıt oldukları yıl aynı veya farklı bir diploma programının aynı türden taban puanına sahip olan öğrenciler, belirli şartlarla başka bir diploma programına yatay geçiş talebinde bulunabilecek.
Ayrıca yeniden öğrenci statüsü kazananlar, başvurmaları halinde Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açıköğretim önlisans veya lisans düzeyindeki eşdeğer programlara da yatay geçiş yapabilecek.
Azami öğrenim süresini dolduranlara da yeni hak
Kanun yalnızca üniversiteyle ilişiği kesilenleri ilgilendirmiyor.
Azami öğrenim süresini doldurduğu halde mezun olamayan son sınıf öğrencilerine, intörn eğitimi dönemi hariç olmak üzere, başarısız oldukları veya hiç alamadıkları teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav/tekrar hakkı getiriliyor.
Teorik ve uygulamalı derslerini başarıyla tamamladığı halde uygulamalı veya intörn eğitimine başlayamayan, tamamlayamayan ya da bu eğitimlerde başarısız olan öğrencilere de eğitimlerini tamamlama imkânı tanınıyor.
Ancak bu hak azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencilerini kapsamıyor.
Akademik sahtekArlığa ağır yaptırım
Yeni düzenlemenin önemli başlıklarından biri de başkasına tez, makale, kitap veya proje hazırlatılması.
Kişisel emeği ve akademik birikimi dışında, ücretli veya ücretsiz şekilde başkasına hazırlattığı çalışmalarla diploma veya akademik unvan elde edenlerin üniversite öğretim mesleğinden çıkarılması ve bu yolla kazanılan diploma ya da akademik unvanların geri alınması öngörülüyor.
Bu çalışmaları başkaları adına hazırlayan, üreten veya aracılık edenlere ise 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilebilecek. Fiilin meslek edinilerek işlenmesi halinde ceza daha da yükseliyor.
Vakıf üniversitelerine sıkı denetim
Kanunla vakıf yükseköğretim kurumlarına yönelik YÖK denetimi de önemli ölçüde güçlendiriliyor.
Mevzuata aykırı uygulamalar için;
Uyarma ve düzeltme isteme,
Yeni akademik birim veya program açma taleplerini askıya alma,
Öğrenci kontenjanını azaltma,
Öğrenci alımını durdurma,
Faaliyet iznini geçici olarak durdurma,
Faaliyet izninin kaldırılması
gibi kademeli yaptırımlar uygulanabilecek.
Özellikle mali tabloların gerçeğe aykırı düzenlenmesi, gelirlerin üniversitenin akademik faaliyetleri dışında kullanılması, izinsiz program açılması, kontenjanın üzerinde öğrenci alınması ve gerekli akademik kadronun sağlanmaması yaptırım konusu olabilecek.
Üniversitenin yönetimi devlet üniversitesine devredilebilecek
Daha ağır ihlallerde ise vakıf üniversitesinin faaliyet izni geçici olarak durdurulabilecek.
Bu durumda üniversitenin yönetimi, garantöre veya YÖK tarafından kapasitesi dikkate alınarak belirlenecek aynı ildeki bir devlet üniversitesine devredilebilecek.
Geçici durdurma toplamda üç yıla kadar uygulanabilecek. Bu sürenin sonunda sorunların giderilmemesi halinde faaliyet izninin kaldırılmasına kadar giden süreç işletilebilecek.
67 yaşını dolduran uzman hekimlere yeniden çalışma imkanı
Düzenleme, tıp ve diş hekimliği alanında görev yapan akademisyenleri de yakından ilgilendiriyor.
67 yaşını doldurmuş, gerekli şartları taşıyan ve daha önce devlet yükseköğretim kurumlarında çalışmış tıp ve diş hekimliği uzmanı öğretim üyeleri, ihtiyaç bulunan yükseköğretim kurumlarına başvurmaları halinde sözleşmeli olarak çalıştırılabilecek.
Bu imkân, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl boyunca kullanılabilecek.
Devlet üniversiteleri yurt dışında kampüs açabilecek
Yeni düzenlemeyle devlet üniversitelerinin yurt dışına açılmasının da önü açılıyor.
Cumhurbaşkanı kararıyla Türkiye'deki devlet yükseköğretim kurumları başka ülkelerde yerleşke, akademik birim ve program kurabilecek.
Bu birimlerde akademik ve idari personel Türkiye'den görevlendirilebileceği gibi, belirli şartlarla yerel personel de çalıştırılabilecek.
Kahramanmaraş'ta üniversite yapılanması değişiyor
Kanunun yerel ölçekte en önemli düzenlemelerinden biri ise Kahramanmaraş'taki üniversite yapılanmasına ilişkin.
Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi'nin adı “İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi” olarak değiştiriliyor.
Bunun yanı sıra bazı fakülte ve yüksekokulların bağlantıları değiştirilerek Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi'ne bağlanıyor.
İslami İlimler, Sağlık Bilimleri, İnsan ve Toplum Bilimleri, İletişim ve Turizm fakültelerinde öğrenim gören öğrencilerin de 2025-2026 eğitim öğretim yılı sonunda KSÜ'ye aktarılması öngörülüyor.
Yeni dönemin kapısı açıldı
Yükseköğretim sisteminde geniş kapsamlı değişiklikler yapan düzenleme, özellikle üniversiteye geri dönüş hakkı, azami öğrenim süresi, akademik sahtekârlık, vakıf üniversitelerinin denetimi ve akademisyenlerin çalışma koşulları bakımından önemli sonuçlar doğuruyor.
Öğrenciler açısından en kritik tarih ise 4 aylık başvuru süresi. Üniversiteyle ilişiği kesilen veya üniversiteyi kazandığı halde kayıt yaptıramayan ve düzenlemenin kapsamına giren kişilerin bu süreyi kaçırmaması gerekiyor.
İstersen bunu bir sonraki aşamada İLKSES Gazetesi'nin internet sitesine uygun daha çarpıcı bir versiyona dönüştürüp; 3 alternatif Keşfet başlığı + spot + SEO başlık + meta açıklama + sosyal medya paylaşım metni de hazırlayabilirim.
